نقش پیپرین فلفل سیاه در هضم غذا
از گذشته های دور، فلفل سیاه علاوه بر مصرف غذایی، در طب سنتی نیز
کاربرد داشته و حتی به عنوان نگه دارنده استفاده می شود. ولی چه چیزی فلفل سیاه را
نه صرفاً برای تندی بلکه برای خصوصیات دارویی شناسانده است؟
در اینجا موضوع بحث پیپرین است که یک آلکالوئید بلوری کم محلول در آب
است که 2 تا 9 درصد فلفل سیاه را در بر گرفته و عامل تندی رقم های مختلف آن می
باشد. خواص دارویی پیپرین به دلیل استفاده گسترده فلفل سیاه در طب سنتی انکار
ناپذیر است و در حالت عادی و با غلظت کمتر از 100 میکرومولار هیچ تأثیر منفی روی
رشد، نسبت بهره وری غذا و وزن اندام ها، سیستم ایمنی، تعداد سلول های خونی و مقدار
ترکیبات آن، ژنوم و فعالیت های متابولیکی ندارد.
در این مقاله با توجه به جدیدترین گزارش های ارائه شده در این مورد،
شما با تأثیری که پیپرین با مصرف فلفل سیاه روی عملکرد بدن به ویژه دستگاه گوارش
می گذارد، آشنا خواهید شد.
تأثیرگذاری بر ترشحات معده
پیپرین با دوز 20 تا 142 میلیگرم بر هر کیلوگرم از وزن بدن (واحد)
احتمالاً با تحریک گیرنده هیستامینی H2
و نه کولینرژیک میزان ترشح اسید معده را افزایش می دهد که البته سایمتیدین با دوز
1 واحدی این اثر را مهار می کند. از سوی دیگر، این ماده تقریباً با همین دوز با
کاهش حجم شیره معده، اسید معده و فعالیت پپسین از میزان آسیب مخاطی ناشی از زخم
معده می کاهد. علاوه بر این، مصرف 20 تا 30 واحد پیپرین به همراه 10 واحد
ایندومتاسین در درمان زخم معده کمک می کند.
افزایش فعالیت آنزیم های گوارشی
پیپرین با تأثیر گذاشتن بر فعالیت آنزیم های پانکراس مانند آمیلاز تا
87% ، لیپاز تا 30%، تریپسین تا 150% و
کیموتریپسین موجب افزایش میزان گوارش چربی، نشاسته و پروتئین می شود. همین روند
برای آنزیم های روده ای نیز وجود دارد به طوری که میزان هضم چربی ها تا بیش از
100% بیشتر می شود. این افزایش در هضم چربی و قند در کنار بهبود حساسیت به انسولین
و لپتین خواص ضد دیابت و ضد چاقی برای پیپرین نشان می دهد.
این ماده با اینکه هیچ نقشی در کاهش کلسترول و ترشح اسیدهای صفراوی
(بجز اورونیک اسیدها) ندارد، ضمن کاهش جامدات صفرا، جریان صفرا را بیشتر می کند. البته نقش مثبت پیپرین در
دستگاه گوارش به هضم بهتر غذا محدود نشده و با دوز 20 واحد اثر ضد اسهالی دارد.
افزایش نفوذپذیری روده
پیپرین از طریق برهمکنش با بخش لیپیدی سلول های روده کوچک و القای
سنتز پروتئین های اسکلت سلولی و در نتیجه تغییر ساختار دینامیکی و نفوذپذیری آن
میزان جذب مواد غذایی و داروها را افزایش می دهد. همچنین، پیپرین به واسطه ممانعت
از تخلیه معده و انتقال گوارشی که مستقل از نقش آن در ترشح اسید معده و پپسین است
با افزایش دسترسی به آنزیم های گوارشی بر میزان این جذب می افزاید. مکانیزم این
اثر مشابه کپسایسین است
ولی نه با گیرنده های وانیلوئیدی. لازم به ذکر است که با وجود این تأثیرات بر
دستگاه گوارش، مسیر اصلی دفع متابولیت های پیپرین از طریق کلیه است نه روده.
افزایش فراهمی زیستی داروها
پیپرین علاوه بر افزایش میزان جذب داروها از دیواره روده، با مهار
هیدروکسیلاسیون و گلوکورونیداسیون نیز متابولیز غیررقابتی داروهای وارد شده به بدن
را در کبد متوقف کرده و از این طریق فراهمی زیستی آنها را افزایش می دهد. مسیر
دیگری هم برای افزایش زمان ماندگاری داروها در بدن وجود دارد و آن کاهش متابولیز
داروها از طریق کاهش فعالیت اشکال ریوی آنزیم های مونواکسیژناسیون و دمتیلاسیون با
100 واحد از پیپرین است.
اگرچه پیپرین با زیادروی در مصرف فلفل سیاه می تواند اثرات منفی روی
کبد و باروری مردان به دنبال داشته باشد و حتی از طریق واکنش فنتون به تشکیل
رادیکال های آزاد کمک کند، فعالیت آنتی اکسیدانی و ضد التهابی این عصاره ارزشمند
مزایای التیام بخش زیر را به همراه دارد:
- آنتی اکسیدان موثر برای جلوگیری
از اختلالات قلبی ناشی از اکسایش کلسترول بد خون.
- پاسخ ضد التهابی با مهار آنزیم
مولد لکوترین ها در بیماری هایی از قبیل حساسیت و آسم. بعلاوه، پیپرین التهاب مجاری تنفسی
ناشی از پاسخ دهی شدید سیستم ایمنی، ترشح هیستامین در پاسخ به واکنش
پادگن-پادتن و میزان نیتروژن مونوکسید ناشی از مهاجرت ائوزینوفیل ها به بافت
مخاط بینی را کاهش می دهد.
- مهار تکثیر و دگردیسی سرطان ریه
تا 95% با کاهش سطح اکسایش چربی میتوکندریایی (با جلوگیری از کاهش مقدار
گلوتاتیون)، سنتز پلی آمین، مقدار
کربونیل های پروتئینی، نوکلئیک اسید و افزایش فعالیت آنتی اکسیدان ها.
- جلوگیری از تشکیل گلیکوزیلات های
مرتبط با رشد و گسترش سلول های سرطانی با مهار گروهی از آنزیم های
اکسیدوردوکتاز.
- پیشگیری از اختلالات تیروئیدی با
دوز 5/2 واحدی با کاهش ترشح هورمون های تیروکسین و تری یدوتیرونین و غلظت
گلوکز.
- اثر ضد افسردگی با مهار مونوآمین
اکسیداز.
این موارد و چندین دستاورد دیگر نشانگر نقش مثبت پیپرین در جلوگیری
از اختلالات آنزیمی در بدن بوده و با توجه به مطالب فوق، علاوه بر کمک به بهبودی
بیماری های گوارشی، موجب جذب بهتر مواد مغذی و دارویی می شود که البته باید جانب
احتیاط برای داروها رعایت شود.
منابع
- Srinivasan, K. (2007). Black Pepper and its Pungent Principle-Piperine: A Review of Diverse Physiological Effects. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 47(8), 735–748. DOI: 10.1080/10408390601062054
- Stojanović-Radić, Z., Pejčić, M., Dimitrijević, M., Aleksić, A., Kumar, N. V. A., Salehi, B., … Sharifi-Rad, J. (2019). Piperine-A Major Principle of Black Pepper: A Review of Its Bioactivity and Studies. Applied Sciences, 9(20), 4270. DOI:10.3390/app9204270
نظرات
ارسال یک نظر